16. Yüzyılda İstanbul, Kent –Saray – Günlük Yaşam


İstanbul hakkında tarih kitapları ile ilgili bir özet hazırladık. 16. YY'da İstanbul hayatını güzel ve sade dille anlatılmış. Kahvenizin yanında gidebilecek bir özet daha sizinle.





İstanbul hakkında daha çok okuyup
daha çok öğrenme hevesiyle araştırma yaparken keşfettiğim kitaplardan biri de,
Metin And’ın yazdığı “16. Yüzyılda İstanbul, Kent – Saray – Günlük Yaşam” oldu.





Metin And, İstanbul’un hakkını vermiş, gerçek bir İstanbullu.
1927′de gözünü açtığı bu şehrin sembol okullarında okumuş. Galatasaray Lisesi
ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden sonra, bir süre yurtdışına çıkıp,
sonrasında kendisini Ankara’da buluvermiş. 2008 yılında hayata gözlerini
kapayana kadar 54 kitap, 1500 kadar makale ve pek çok ödül, nişan sığdırmış
ömrüne. 1994 yılında nihayet tamamladığı “16. Yüzyılda İstanbul, Kent – Saray –
Günlük Yaşam” isimli eseri, önce Akbank kültür sanat tarafından türkçe ve
ingilizce olarak basılmışsa da, okurlarla buluşamayıp ancak eşe dosta
gönderdiği bir eser olarak kalmış. Vefatından bir sene evvel, Yky yayınları
tarafından basıma hazırlanan kitabının gerçekten okurlarla buluşmasına, ömrü
vefa edememiş. Kitabın Yky’deki ilk baskısı Sabri Koz editörlüğünde ocak 2011′de
çıkarken, benim şuan elimde bulundurduğum, 2012 yılında yapılmış 2. baskısı.





Kitabın adının ”16. Yüzyılda
İstanbul, Kent – Saray – Günlük Yaşam” olmasının elbette bir hikmeti var. Metin
And, hayranı olduğu kenti, Osmanlı imparatorluğunun en parlak çağı olan 16.
yüzyıldaki haliyle okuyucunun gözleri önüne sermek istemiş. Tarih kitaplarında
okuduğumuz o soğuk anlatımın, ikinci dereceden kaynakların yerine, o dönemde
İstanbul’da bulunmuş seyyah ve sefirlerin günlüklerine, hatıratlarına
başvurarak birinci elden kaynaklardan şehri anlatmayı tercih etmiş. Kitabına
daha önce Türkiye’de yayınlanmamış olan yurtdışındaki albümlerdeki minyatür ve
resimleri, şehir panaromalarını koymayı, hikayesini resimlerle desteklemeyi
tercih etmiş. Yazar, ikinci baskısı için hazırladığı kitabının önsözünde, bu
resimleri elde edebilmek için verdiği uğraşıları büyük bir içtenlikle
anlatır. ”16. Yüzyılda İstanbul, Kent – Saray – Günlük Yaşam”da içerik,
aslında bir bakıma fotoğraflar ve şehir panaromaları üzerinden anlatılır.





Metin And, aslında görselliği bu
derece öne çıkararak son derece riskli bir anlatım seçse de, aslında yerinde
bir şey yapmış. Zira gözümüzün önünde o çağın insanlarının, o zamanın
İstanbul’unun canlanabilmesi için bu gereklidir. Ancak kitabın dizgisi, yazarın
ömrünün vefa etmeyişi de buna bir sebeptir, resimleri takip etmeyi, içerikle resmi
bütünleştirebilmeyi birazcık zorlaştırıyor. Kimi zaman resme bakıp “Burası
neresi ki şimdi” diye düşünürken, iki sayfa sonra o resmin anlatıldığı yere
gelince, geri dönüp daha dikkatle incelemek gerekiyor. Bu, sıradan bir okuyucu
için çok büyük bir eksiklikken, tarihle haşır neşir, öğrenmeye meraklı
kimseleri yolundan döndürmüşlüğü de olmadığı kesindir.





İçerik itibariyle, 16. yüzyılda
İstanbul’da bulunmuş seyyah ve sefirlerin hatıratlarından daha çok kent ve
günlük yaşam gözlemleri için yararlanırken, saray hakkında daha çok türk
kaynaklardan yararlanılmış. Türk kaynaklarında günlük yaşam hakkında çok fazla
malumat bulunmazken, yabancı kaynakların da saray ve onun kuralları hakkında,
elbette ki sefirlerin sarayı ziyaretleri hakkında anlattıklarını bir kenara
bırakacak olursak, pek bir malumat verdikleri söylenemiyor. Bütün bunların
dengesinin eserde iyi bir şekilde kurulduğunu düşünüyorum.





Esas itibariyle ”16.
Yüzyılda İstanbul, Kent – Saray – Günlük Yaşam” bir anlamda İstanbul’un
İstanbul olduğu zamanları anlatırken, bir yandan da çürümüşlüğü ve sefilliği
her daim içinde barındırdığını küçük hoş anektodlarla hatırlatmaktan geri
durmuyor. Metin And, 16. yüzyılda kentteki yaşayış hakkında epey bir malumat
vermekle birlikte, daha ayrıntılı şekilde incelemek isteyenler ve konu hakkında
hiçbir bilgisi olmayanlar için detaylı bir anlatım sunmuyor.





Kitap : 16. Yüzyılda İstanbul, Kent – Saray –
Günlük Yaşam





Yazar : Metin And





Yayın : YKY 2. basım.


Tepkiler:

0 yorum:

Yorum Gönder